Πρόσωπα

Γρηγόριος Σκαλκέας. Aφοσιώθηκε στον ασθενή και άσκησε το λειτούργημά του σύμφωνα με τα Ιπποκρατικά ιδεώδη.Δεν έκανε οικογένεια αλλά είναι ο πατέρας πολλών!.

Rate this post

 

Ένας υπέροχος άνθρωπος, ένας ονειροπλάστης που ακόμη και σήμερα στα …..τόσα χρόνια ! Και ….βάζει στόχους που δεν υπάρχει περίπτωση να μην τους πετύχει , γιατί έχει πείσμα , μεθοδικότητα, όρεξη ,ενέργεια και πίστη.

Δεν έκανε οικογένεια αλλά είναι ο πατέρας πολλών… Δεν έκανε παιδιά , αλλά «γέννησε» μεγάλωσε , δίδαξε, στήριξε …πολλά παιδιά . Πάλεψε, πέρασε από πάρα πολλές δυσκολίες . Δεν τα παράτησε ποτέ. Τον εκτιμούν και τον θαυμάζουν. Αγαπήθηκε και Αγάπησε πολύ.

Aφοσιώθηκε στον ασθενή και άσκησε το λειτούργημά του σύμφωνα με τα ιπποκρατικά ιδεώδη. Αγάπησε τους φοιτητές του και προσπάθησε να τους διδάξει όχι μόνον την ιατρική επιστήμη και τέχνη αλλά και την αγάπη προς τον άνθρωπο, απαραίτητη προϋπόθεση για τον λειτουργό της ιατρικής.

Με προθυμία και ιδιαίτερη χαρά πραγματοποιήθηκε αυτή η συνέντευξη και είναι τιμή μας γιατί ο Καθηγητής και Ακαδημαικός Γρηγρόριος Σκαλκέας, υπήρξε πάντα ιδιαίτερα επιλεκτικός για το που θα εμπιστευθεί τις σκέψεις του, τις επιθυμίες του, τα σχέδιά του τις απόψεις του…

Πως γεννήθηκε η ιδέα του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών;

Κατά την υπηρεσία μου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και συγκεκριμένα στο Λαϊκό Νοσοκομείο ίδρυσα εργαστήριο Πειραματικής Χειρουργικής και Χειρουργικής Ερεύνης, το μοναδικό στην Ελλάδα. Εκεί διεκπεραιώθηκαν πολλές πειραματικές εργασίες με όλα τα σύγχρονα μέσα, εξεπονήθησαν 197  διδακτορικές διατριβές και 35 διατριβές επί υφηγεσία.

Οι δυνατότητές μας, κτιριακές και οικονομικές, ήταν περιορισμένες. Έπρεπε όταν προσκαλούσαμε νέους να εργαστούν να επιλέγουμε τους καλλιτέρους, με συνέπεια πολλοί αξιόλογοι να αποκλείονται. Δυσκολεύομαι να περιγράψω τα συναισθήματα που αντικατοπτρίζονταν στο πρόσωπό τους, εναντίον μου, εναντίον του Πανεπιστημίου αλλά και της Πολιτείας. Τότε σκεπτόμουν πως εάν μου δοθεί δυνατότης θα έπρεπε να προσπαθήσω να ιδρυθεί μεγάλο ερευνητικό Κέντρο Ιατροβιολογικών Ερευνών που συγχρόνως να προσφέρει ιατρική υπηρεσία υψηλής στάθμης.

Ποια τμήματα, θεωρείτε πρωτοποριακά και τι ακριβώς διδάσκουν;

Το πρωτοποριακό που χαρακτηρίζει το Ίδρυμα είναι ο συνδυασμός κυρίως Βασικής αλλά και Κλινικής και Χειρουργικής Έρευνας. Είναι κάτι που τώρα αρχίζει να εφαρμόζεται στη Δυτική Ευρώπη, γι’ αυτό και ο Επίτροπος Έρευνας της Ευρωπαϊκής Ενώσεως κύριος Ποτόσνικ μας χαρακτήρισε πρωτοπόρους και ‘’top of the top in Europe’’ . Αποτέλεσμα του ανωτέρω συνδυασμού είναι η ‘’ μεταφραστική έρευνα’’, δηλαδή η προσπάθεια επιλύσεως κλινικών προβλημάτων από τον ‘’πάγκο’’ του ερευνητή στην κλίνη του ασθενούς (from bench to bedside). Με απόφαση της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας, το Ίδρυμά μας ανέλαβε την οργάνωση του τομέως αυτού στη χώρα.

Επίσης ερευνητικές ομάδες του Ιδρύματος ασχολούνται με έρευνα αιχμής στην περιοχή του μηχανισμού της γονιδιακής εκφράσεως.

Ακόμη διεξάγεται έρευνα αιχμής στην περιοχή μελέτης των νευροεκφυλιστικών νόσων, καρκίνου, καρδιοπαθειών και βλαστοκυττάρων με στόχο κυτταρικές θεραπείες. Δεν θα πρέπει να παραλείψουμε την προσπάθεια που γίνεται για την προστασία του περιβάλλοντος, την οποία καταβάλlει το Κέντρο Περιβαλλοντικής Υγείας σε συνεργασία με το Παρατηρητήριο Κλιματικών Αλλαγών στο Costa Navarino της Μεσσηνίας και το Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης.

Θα κυκλοφορεί αυτοκίνητο ειδικά εξοπλισμένο, το οποίο θα ελέγχει το όζον, την ακτινοβολία και τους ρύπους σε διάφορα σημεία της χώρας. Θα έχει επίσης τη δυνατότητα να ελέγχει εργαστηριακώς τους πνεύμονες ασθενών.

Κοινωνική προσφορά αποτελεί η παροχή εξειδικευμένων εργαστηριακών εξετάσεων, η ποζιτρονιακή τομογραφία (PET/CT), ασφαλές μέσο διαγνώσεως για πολλές μορφές καρκίνου καθώς και η Τράπεζα Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος, η μόνη κρατική και διεθνώς αναγνωρισμένη, η οποία προσφέρει βλαστοκύτταρα για την έρευνα και αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα για μεταμόσχευση μυελού σε κακοήθεις αιματοπάθειες.

Τέλος αναφέρουμε ότι έχουν δημοσιευθεί εκατοντάδες επιστημονικές εργασίες και έχουν διεκπεραιωθεί διπλώματα ευρεσιτεχνίας για τη νόσο Parkinson, τον χωρίς αμνιοκέντηση προγεννητικό έλεγχο του συνδρόμου Down, την προεκλαμψία και άλλα.

Πιστεύετε ότι ως Ελληνες , έχουμε την επιθυμία να διατηρήσουμε τον πολιστισμό που έχουμε κληρονομήσει;

Πιστεύω ότι οι σύγχρονοι  Έλληνες εκδηλώνουν θαυμασμό και υπερηφάνεια για τα πολιτισμικά επιτεύγματα των προγόνων μας. Τούτο όμως δεν δημιουργεί πολιτισμό, εφόσον ελλείπουν οι προϋποθέσεις. Εντούτοις καταβάλλονται μεμονωμένες προσπάθειες από αξιολόγους ανθρώπους. Άλλωστε ας μη λησμονούμε ότι καμία χώρα στον κόσμο δεν κατόρθωσε να δώσει τα πολιτισμικά, επιστημονικά και ανθρωπιστικά επιτεύγματα της Αρχαίας Ελλάδoς. Ίσως διότι η εποχή μας είναι εποχή της προόδου του τεχνολογικού πολιτισμού. 

 Ποιες επιθυμίες είχατε από τα νεανικά σας χρόνια, και που θεωρείτε ότι εχετε εκπληρώσει;

 Μπορώ να πω ότι έχω καταλάβει τις θέσεις τις οποίες ονειρευόμουν στα νεανικά μου χρόνια αλλά η παντελής έλλειψις επιστημονικών μέσων τα χρόνια εκείνα δεν μου επέτρεψε να πραγματοποιήσω επιστημονικές σκέψεις και ιδέες τις οποίες είδα αργότερα πραγματοποιούμενες από άλλους. Το όνειρο που δεν μπόρεσα να πραγματοποιήσω στη ζωή μου είναι η δημιουργία οικογένειας και η απόκτησις τέκνων και τούτο οφείλεται στον πρόωρο θάνατο του πατέρα μου, ο οποίος κατέλειπε πολυμελή οικογένεια με όλα τα προβλήματα που αυτό συνεπάγεται.

 Πώς ,κατά την γνώμη σας, ο σημερινός άνθρωπος μπορεί να διατηρήσει την νοημοσύνη του και τη σκέψη του σε υψηλά επίπεδα;

 Θα πρέπει να μην είναι χρήστης καπνού, μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλης καθώς και όλων των παραισθησιογόνων ουσιών. Να διατηρεί φυσιολογικό βάρος, να αθλείται. Απαραίτητη προϋπόθεσις είναι η σωματική και πνευματική εργασία, μέχρι βαθέος γήρατος, διότι έχει διαπιστωθεί ότι η πνευματική εργασία δύναται να οδηγήσει ακόμα και εις την αναγέννηση νευρικών κυττάρων.

Ο εθελοντισμός και η προσφορά του ανθρώπου προς τον άνθρωπο με ποιους τρόπους μπορεί να εξαπλωθεί;

Η αφιλοκερδής προσφορά για την προσπάθεια και την ενίσχυση ενός αγώνα που εξυπηρετεί υψηλούς στόχους όπως εθνικούς, πολιτισμικούς, φιλανθρωπικούς κλπ. κρύβει ψυχική ευγένεια και αίσθημα ευθύνης. Γι αυτό ο εθελοντισμός θα πρέπει να καλλιεργείται στις οικογένειες και στα σχολεία  από τα πρώτα παιδικά χρόνια. Η Ελλάδα κατά τη διαδρομή της έχει να επιδείξει πολλά παραδείγματα εθελοντισμού. Πώς να λησμονήσει κανείς τους Έλληνες, ιδιαίτερα κατά τους απελευθερωτικούς αγώνες των Βαλκανικών Πολέμων, που εγκατέλειψαν οικογένειες στην Αμερική, στην Αίγυπτο και αλλού, όπου υπήρχαν ελληνικές παροικίες και προσήλθαν με ενθουσιασμό να πολεμήσουν για την ελευθερία αδελφών. 

Αξέχαστη και συγκινητική παραμένει η εθελοντική προσφορά εκλεκτών κυριών που έφτασαν με ενθουσιασμό στα στρατιωτικά νοσοκομεία μέχρι και την πρώτη γραμμή των μαχών, κατά την διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου.

Η εθελοντική προσφορά αξιολόγων κυριών για την προστασία της υγείας, ιδιαίτερα παιδιών, οι οποίες συμπαρίστανται στην ανθρωπιστική προσπάθεια .Οπως της κυρίας Μαριάννας Βαρδινογιάννη, καθώς και η φροντίδα εγκαταλελειμμένων γερόντων δεν μπορεί να μη συγκινήσουν κάθε άνθρωπο.

Μεγάλη και αποτελεσματική υπήρξε η προσφορά του εθελοντισμού στην προσπάθεια της κυρίας Γιάννας Αγγελοπούλου για τη διοργάνωση άψογων Ολυμπιακών Αγώνων.

Και όλα αυτά στην εποχή του υλιστικού ευδαιμονισμού, ο οποίος εξοβέλισε τις ανθρωπιστικές σπουδές και αγνόησε πλήρως τις πανανθρώπινες αξίες που σκοπό είχαν τον «εξανθρωπισμό» του ανθρώπου. Σε μια τέτοια εποχή η έννοια του εθελοντισμού αποκτά ακόμη μεγαλύτερη αξία.

Πιστεύω ότι ο καλύτερος τρόπος για την προσέλκυση των νέων στον εθελοντισμό είναι να γνωρίζουν τι προσέφεραν προσωπικότητες προς τον συνάνθρωπό τους όπως ήρωες, εθνικοί ευεργέτες, μεγάλοι επιστήμονες, καλλιτέχνες κλπ.

 Πώς βλέπετε το μέλλον του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών ; Πως  αντιμετωπίζετε την οικονομική κρίση;

Βασική προϋπόθεση για την πρόοδο κάθε ερευνητικού κέντρου είναι η επαρκής χρηματοδότηση η οποία, δυστυχώς λόγω της δεινής οικονομικής κρίσεως που μαστίζει τη χώρα, συνεχώς μειώνεται. Ελπίζω ότι η κυβέρνηση, να πιστεψει στην αξία της έρευνας, όχι μόνον για την κοινωνική πρόοδο αλλά και για την οικονομική βελτίωση μίας χώρας δεν θα μας εγκαταλείψει. Εμείς προσπαθούμε να εξοικονομήσουμε χρήματα από την προσφορά εξειδικευμένων ιατρικών υπηρεσιών υψηλής στάθμης, πολλές από τις οποίες παρέχομε δωρεάν σε απόρους, και από τα κεφάλαια που παίρνουμε από πολλά ανταγωνιστικά προγράμματα από Ευρώπη και Αμερική. Δυστυχώς δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε χρήματα από προγράμματα για τις ανελαστικές δαπάνες του Ιδρύματος, όπως μισθοδοσία, ΔΕΗ, ΟΤΕ, φύλαξη  κλπ.

 

Σκαλκέας Γρηγόριος

Καθηγητής -Ακαδημαϊκός 

 

Γεννήθηκε στην Aρεόπολη Λακωνίας. Σπούδασε Iατρική στο Πανεπιστήμιο Aθηνών, όπου πήρε και την ειδικότητα του Γενικού Xειρουργού. Mετεκπαιδεύτηκε στη Mεγάλη Bρετανία στην Kαρδιακή Xειρουργική, καθώς και στις H.Π.A., επί μία πενταετία. Eξελέγη Yφηγητής το 1964 και εν συνεχεία Eντεταλμένος Yφηγητής του Πανεπιστημίου Aθηνών. Ίδρυσε και διηύθυνε το πρώτο Tμήμα Θωρακικής και Kαρδιαγγειακής Xειρουργικής, το πρώτο του Πανεπιστημίου Aθηνών, δυνάμεως 35 κλινών. Στο Tμήμα αυτό, εκτελέστηκαν, στις αρχές της δεκαετίας του 1960, οι πρώτες επεμβάσεις συγγενών καρδιοπαθειών, και αντικατάστασης βαλβίδων. Tο 1967, εξελέγη Tακτικός Kαθηγητής της Xειρουργικής και οργάνωσε μία νέα Xειρουργική Kλινική. Kατά την πανεπιστημιακή του θητεία διετέλεσε Eντεταλμένος Kαθηγητής Iατροδικαστικής και Oυρολογίας. Tο 1971, ίδρυσε την επίσημη Mονάδα Mεταμοσχεύσεων των Aθηνών, όπου και εξετέλεσε την πρώτη μεταμόσχευση νεφρού και κατόπιν την πρώτη συνδυασμένη μεταμόσχευση νεφρού και παγκρέατος. Tο 1974, ίδρυσε το πρώτο, στην Eλλάδα, Eργαστήριο Πειραματικής Xειρουργικής και Xειρουργικής Eρεύνης, το οποίο από το 1984 αποτελεί την πρώτη έδρα Πειραματικής Xειρουργικής στην Eλλάδα. Στο Eργαστήριο αυτό έχουν εκπονηθεί διακόσιες (200) περίπου διδακτορικές διατριβές και πενήντα (50) διατριβές για Yφηγεσία. Kατά την παραμονή του στο Πανεπιστήμιο Aθηνών, εκπαίδευσε μεγάλο αριθμό χειρουργών, επτά από τοfς οποίους κατέχουν θέσεις Tακτικών Kαθηγητών Xειρουργικής σε Πανεπιστήμια της χώρας, πολλοί σε θέσεις Aναπληρωτών και Eπίκουρων Kαθηγητών και Διευθυντών σε μεγάλα Kρατικά Nοσοκομεία της Eλλάδος. Eίναι μέλος σαρανταεπτά Eλληνικών και Διεθνών Eπιστημονικών Eταιρειών και Kολλεγίων. Έχει διατελέσει Πρόεδρος της Iατρικής Eταιρείας Aθηνών και της Eλληνικής Xειρουργικής Eταιρείας, καθώς και πολλών άλλων επιστημονικών εταιρειών. Tο 1975 εξελέγη, Ξένος Eταίρος της Academie de Chirurgie, και μέλος της Aκαδημίας Eπιστημών της Nέας Yόρκης, ως και Tακτικό Mέλος της Academia Europea, στην οποία υπήρξε και εκλέκτορας. Tο 1977, εξελέγη Clinical Professor του Ohio State University των H.Π.A. Tου έχει απονεμηθεί ο τίτλος του Φίλου του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης και έχει αναγορευτεί Eπίτιμος Διδάκτωρ της Iατρικής Σχολής του αυτού Πανεπιστημίου. Eίναι παλαιό μέλος του Eλληνο-Γαλλικού Συνδέσμου και έχει ιδρύσει στην Eλλάδα το Eλληνικό Tμήμα της Eυρωπαϊκής Λέσχης Yγείας (European Club de la Sante). Ίδρυσε πολλές νέες Eπιστημονικές Eταιρείες της Eλλάδος, καθώς και το Eλληνικό Tμήμα του Collegium Internationalae Chirourgae Digestivae. Έχει συγγράψει τέσσερα (4) επιστημονικά βιβλία και έχει δημοσιεύσει μεγάλο αριθμό επιστημονικών εργασιών, οι περισσότερες των οποίων στον διεθνή Tύπο. Έργο του είναι η ίδρυση, με δική του έμπνευση και πρωτοβουλία, του Iδρύματος Iατροβιολογικών Eρευνών της Aκαδημίας Aθηνών. Eξασφάλισε τους πόρους, από Eλληνικές και Eυρωπαϊκές πηγές, για την ανέγερση, τον εξοπλισμό, τη στελέχωση και τη λειτουργία του. Oι εγκαταστάσεις του έχουν έκταση είκοσι πέντε χιλιάδων (25.000) τετρ. μέτρων και στεγάζουν επτά (7) Eρευνητικά Kέντρα, τα οποία καλύπτουν όλο το φάσμα της σύγχρονης Iατροβιολογικής έρευνας (Bασικής και Kλινικής). Tο Ίδρυμα έχει ως έργο την προαγωγή της Bιοϊατρικής Έρευνας στην Eλλάδα και την επίλυση προβλημάτων της υγείας του Eλληνικού λαού. Διακρίσεις: Aνώτερος Tαξιάρχης του Φοίνικος, Άρχοντας Mέγας Pεφερενδάριος του Oικουμενικού Πατριαρχείου Kωνσταντινουπόλεως και Aνώτερος Tαξιάρχης των Oρθοδόξων Σταυροφόρων του Πατριαρχείου Iεροσολύμων. Έχει τιμηθεί ακόμη με πολλά μετάλλια.

 Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας τον έχει τιμήσει με το Παράσημο του Ανωτέρου Ταξιάρχη του Φοίνικος και ο Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας με τον τίτλο του Ιππότου της Λεγεώνος της Τιμής.

Ο Παναγιώτατος Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος του έχει απονείμει τον τίτλο του ΄Αρχοντος Μεγάλου Ρεφερενδαρίου του Οικουμενικού Θρόνου.

Ο Μακαριστός Πατριάρχης Διόδωρος των Ιεροσολύμων του έχει απονείμει τον τίτλο του Ανωτέρου Ταξιάρχη του Τάγματος των Ορθοδόξων Σταυροφόρων του Παναγίου Τάφου.

 

Εύα Ντελιδάκη
Δημοσιογράφος Υγείας